Leo Wilhelm & Ria Pommerel: ‘Op dit punt hebben we elkaar echt gevonden’

Als leidinggevende de menstruatiecyclus en overgang op de werkagenda zetten; makkelijker gezegd dan gedaan? Leo Wilhelm (HR-manager bij Logius) raakte geïnspireerd door het webinar Overgang en werk: wat elke leidinggevende zou moeten weten van VerRijk je Kennis. Omdat hij als man het onderwerp niet wil kapen, sluit tactisch preventiemedewerker Ria Pommerel bij dit vraaggesprek aan.

Voor Ria is de aandacht voor menstruatie en overgang vanzelfsprekend. ‘Als tactisch preventiemedewerker houd ik me bezig met gezond en veilig werken. Dat gaat over van alles: van ergonomie tot werkdruk en werkstress. De menstruatiecyclus en overgang horen daar dus ook bij.’

Zij attendeerde Leo via een mailing aan leidinggevenden op het webinar. ‘Twee mensen lieten weten dat zij zich aan zouden melden, onder wie Leo. Ik was positief verrast dat een man zich hiervoor aanmeldde. Hij was oprecht geïnteresseerd en wilde hier echt iets mee doen.’

Ria: ‘Logius is een grote organisatie. We hebben elkaar eigenlijk maar één keer eerder live ontmoet. Maar op dit punt hebben we elkaar echt gevonden.’

Geen onbekend terrein

Volgens Leo is er zeker interesse in het onderwerp, maar ook ongemak. ‘Ik wil dit onderwerp niet kapen of doen alsof ik er iets van weet zonder dat ik dit zelf heb ervaren. Ik wil niet gaan mansplainen’.

Toch is het voor hem geen onbekend terrein: ‘Ik heb twee dochters en mijn ex-partner werd door overgangsklachten bijna als depressief gediagnosticeerd. Mijn huidige partner kwam er tijdens de overgang achter dat ze ADHD heeft, omdat hormoonveranderingen de symptomen verergerden.’

Leo wist dat menstruatie en de overgang impact kunnen hebben op het leven van vrouwen, maar tijdens het webinar viel het kwartje pas echt. ‘ik kende natuurlijk de basis. Maar toen ik door het webinar meer leerde over de overgang, dacht ik: wauw, wat kan dit een invloed hebben op je werk en privéleven! Als leidinggevende wilde ik daar iets mee doen.’

Kennis delen

Na het webinar zette Leo het onderwerp actiever op de werkagenda. Hij ging in gesprek met medewerkers en schreef artikelen om de opgedane kennis binnen zijn team van dertig mensen te delen. Daarin pleitte hij voor een werksituatie waarin vrouwen, als zij klachten ervaren, tijdelijk een stapje terug kunnen doen. Zo kunnen zij in periodes dat ze zich goed voelen extra floreren. Een vorm van jobcrafting dus.

Dat viel niet bij iedereen goed. Leo: ‘Via-via hoorde ik dat er weerstand was tegen de term jobcrafting. Alsof ik het onderwerp daarmee bagatalliseerde. Zo was het niet bedoeld. Ik zocht juist een woord dat empowerment uitdrukt.’

Ria begrijpt die reactie wel: ‘Als je iets op papier zet, blijft het lastig hoe het overkomt. Ik weet dat je het stuk met de beste intenties schreef, maar toch kreeg ik er een beetje jeuk van. Op papier lijkt het alsof de menstruatiecyclus voorspelbaar is: op dag zoveel voel je je zo en dan moet je daar dus naar handelen. Maar zo zwart-wit is het niet. Wel is het belangrijk om te weten dat hormonen invloed kunnen hebben op hoe je je voelt en dat dat normaal is.’

Andere mind-set

Leo: ‘Niet iedereen heeft de ruimte om het werk flexibel in te richten. Iemand die administratief werk doet en wordt verwacht elke dag op kantoor te zijn, heeft misschien minder flexibiliteit. Maar dit gaat niet alleen over praktische regelingen, het gaat ook over een andere mind-set. Die begint met betere bespreekbaarheid. Als je niet weet wat er speelt, kun je er als leidinggevende ook geen rekening mee houden. Daarvoor is wel een veilige werkomgeving nodig.’

Dat er ruimte moet zijn om het onderwerp te bespreken, staat voor hem buiten kijf. ‘Als we op de werkvloer een afspiegeling van de maatschappij willen zijn, moeten we daar de consequenties uit trekken. Als man mis je de fysieke ervaring, dus moet je je nederig opstellen en het verhaal van vrouwen serieus nemen. Eigenlijk zouden alle mannelijke leidinggevenden hier oog voor moeten hebben.’

‘Als je niet weet wat er speelt, kun je er als leidinggevende ook geen rekening mee houden. Maar daarvoor is wel een veilige werkomgeving nodig.’

Investeren rendeert

‘Als leidinggevende moet je investeren,’ vindt Leo. ‘Dat rendeert meteen. Als medewerkers voelen dat ze zichzelf mogen zijn, ook in minder goede periodes, vergroot dat hun betrokkenheid.’

Ria: ‘Het werkt als een cirkel. Zodra jij je veilig en gewaardeerd voelt en een goede relatie hebt met je leidinggevende, durf je de impact van hormonen eerder bespreekbaar te maken.’ Tegelijkertijd ziet zij ook de uitdaging. ‘Leidinggevenden krijgen veel thema’s op hun bord. In welk onderwerp ga je je verdiepen? De verleiding is om dan iets algemeens te kiezen, zoals werkstress, omdat dat iedereen raakt. Het gaat ook over waar je zelf op aanslaat.’

Leo herkent dat. ‘We zeggen vaak dat leidinggevenden het te druk hebben om goed voor medewerkers te zorgen. Terwijl medewerkers vaak loyaal en bevlogen zijn en soms slecht voor zichzelf zorgen, ook uit gebrek aan kennis. Daar ligt als organisatie echt een verantwoordelijkheid.’

Invloed van hormonen

Ria: ‘Wanneer vrouwen klachten ervaren, wordt er al snel gedacht aan een burn-out. Terwijl achteraf soms blijkt dat het de overgang was. Ook huisartsen herkennen dat niet altijd direct. Dan hoor je: het hoort erbij. Terwijl werkdruk en hormonen elkaar juist beïnvloeden.’

Volgens haar zijn erkenning en herkenning daarbij belangrijk. ‘Hoe zorg je ervoor dat medewerkers in verschillende levensfasen kunnen floreren?’

Leo: ‘Die bewustwording vind ik mooi. Dat vrouwen tijdens de overgang eigenlijk een soort van tweede volwassenwording ervaren en denken: nu is het genoeg. Ik ga doen wat echt belangrijk is. Daar zouden organisaties meer gebruik van kunnen maken.’