Maak menstruatie- en overgangsklachten bespreekbaar!

In hoeverre hebben rijksmedewerkers behoefte aan afspraken op het werk rondom menstruatie-en overgangsklachten? Vanuit die vraag deed de organisatie Basis & Beleid in opdracht van het A+O fonds Rijk een onderzoek onder bijna 3000 medewerkers en 160 leidinggevenden van het Rijk. De conclusie: de meeste respondenten geven aan dat het op de werkvloer gemakkelijker moet worden om over menstruatie- en overgangsklachten te praten. Deze onderwerpen moeten uit de taboesfeer!

De deelnemende medewerkers geven in het onderzoek aan dat ze het waarderen dat menstruatie- en overgangsklachten eindelijk serieus genomen worden. Zij voelen zich door het onderzoek gesteund. 

Meer dan de helft van de respondenten geeft aan (veel) last te hebben van de menstruatiecyclus. Bij ruim 40% van de deelnemers hebben klachten een negatieve invloed op het werk. Bij respondenten in de overgang liggen de percentages iets lager, maar ook dan ervaart 36% van de respondenten een negatieve invloed op het werk.

Het blijkt lastig om klachten bespreekbaar te maken. Slechts 21% van de deelnemers geeft aan menstruatie(klachten) te bespreken met de leidinggevende, 44% bespreekt de overgang. Bij deelnemers met een mannelijke leidinggevende dalen deze percentages flink. 

Deelnemers geven aan dat zowel het onderwerp menstruatie als het onderwerp de overgang in de taboesfeer zit. Er is weinig openheid, er wordt lacherig over gedaan, er is weinig kennis bij leidinggevenden en er is behoefte aan concrete steun.

Wat volgens respondenten zou helpen?

Algemene afspraken over thuis en/of flexibel werken zijn veel genoemde oplossingen. Daarnaast is er behoefte aan ruimte en rustmogelijkheden. Bij menstruatie wordt specifiek menstruatieverlof of een flexibele verlofregeling genoemd. Grenzen aangeven en erkenning geven aan mensen met klachten, zijn veelgehoorde tips.

Verder geven leidinggevenden aan behoefte te hebben aan kennis en ondersteuning bij het bespreekbaar maken van menstruatie- en overgangsklachten op de werkvloer. Basis & Beleid adviseert onder meer om een passage in de cao op te nemen over hoe menstruatie en de overgang het werk kunnen beïnvloeden, met een verwijzing naar relevante regelingen.

En wat gebeurt er nu met deze resultaten?

De onderzoeksresultaten worden besproken in het overleg tussen werkgevers en werknemers. Op basis daarvan wordt een aanpak bepaald.

In 2025 is een kennisplatform ingericht bij het A+ O fonds Rijk waar zowel medewerkers, leidinggevenden als bedrijfsartsen informatie en ervaringsverhalen kunnen vinden. Daarnaast zijn er webinars, podcasts en sessies beschikbaar voor verschillende doelgroepen. Insteek is dat dit positief doorwerkt en het taboe doorbreekt.

“Met dit onderzoek maken we menstruatie en de overgang bespreekbaar. Daarnaast kan dit onderzoek leiden tot maatwerkafspraken en erkenning. Dat zorgt er weer voor dat de werkomgeving beter aansluit bij de realiteit van rijksmedewerkers”, besluit Mirjam van den Berg, projectleider van het project VerRIJK je kennis: Menstruatie & Overgang.

Meer weten over de onderzoeksresultaten? Lees het onderzoeksverslag.